Η έναρξη ατομικής επιχείρησης είναι το πρώτο σημαντικό βήμα για όσους θέλουν να δραστηριοποιηθούν επαγγελματικά για λογαριασμό τους. Είτε πρόκειται για έναν ελεύθερο επαγγελματία που θα παρέχει υπηρεσίες σε επιχειρήσεις είτε για κάποιον που σχεδιάζει να δημιουργήσει τη δική του εμπορική ή παροχής υπηρεσιών επιχείρηση, η σωστή προετοιμασία είναι καθοριστική.
Σήμερα, μεγάλο μέρος της διαδικασίας μπορεί να πραγματοποιηθεί ηλεκτρονικά μέσω του gov.gr. Ωστόσο, η έναρξη δεν περιορίζεται μόνο στην υποβολή μιας αίτησης. Η επιλογή της κατάλληλης δραστηριότητας, η φορολογική αντιμετώπιση, οι ασφαλιστικές υποχρεώσεις και η σωστή οργάνωση των παραστατικών επηρεάζουν τη λειτουργία της επιχείρησης από την πρώτη ημέρα.
Τι πρέπει, λοιπόν, να γνωρίζετε πριν ανοίξετε ατομική επιχείρηση; Ακολουθεί ένας πρακτικός οδηγός με τα βασικά βήματα και τα σημεία που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή.
1. Καθορίστε τη δραστηριότητα που θα ασκείτε
Πριν ξεκινήσετε τη διαδικασία της έναρξης, πρέπει να έχετε αποφασίσει τι ακριβώς θα προσφέρετε στην αγορά.
Θα παρέχετε συμβουλευτικές υπηρεσίες, υπηρεσίες πληροφορικής, δημιουργικές υπηρεσίες ή τεχνικές εργασίες; Θα απευθύνεστε σε ιδιώτες, σε επιχειρήσεις ή και στις δύο κατηγορίες πελατών; Θα εργάζεστε από το σπίτι, από επαγγελματικό γραφείο ή από κατάστημα;
Οι απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα καθορίζουν σε σημαντικό βαθμό τις φορολογικές και λειτουργικές υποχρεώσεις σας.
Πριν από την έναρξη, είναι σημαντικό να ελεγχθούν:
- Η ακριβής επαγγελματική δραστηριότητα.
- Η επαγγελματική έδρα και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται.
- Η ανάγκη έκδοσης ειδικής άδειας ή υποβολής γνωστοποίησης, όπου προβλέπεται.
- Η φορολογική μεταχείριση της δραστηριότητας, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ.
- Τυχόν ειδικές υποχρεώσεις που συνδέονται με τον συγκεκριμένο κλάδο.
Η σωστή προετοιμασία περιορίζει τον κίνδυνο διορθώσεων και πρόσθετων διαδικασιών μετά την έναρξη.
2. Επιλέξτε τον κατάλληλο ΚΑΔ
Ο Κωδικός Αριθμός Δραστηριότητας (ΚΑΔ) προσδιορίζει το αντικείμενο της επαγγελματικής σας δραστηριότητας και αποτελεί βασικό στοιχείο της φορολογικής σας εικόνας.
Η επιλογή δεν πρέπει να γίνεται πρόχειρα ή αποκλειστικά με βάση μια γενική περιγραφή της εργασίας σας. Χρειάζεται να ανταποκρίνεται στις υπηρεσίες ή στα προϊόντα που θα προσφέρετε πραγματικά.
Από το 2026 εφαρμόζεται η νέα ταξινόμηση ΚΑΔ 2025, επομένως είναι σημαντικό να χρησιμοποιούνται οι ισχύοντες κωδικοί και όχι παλαιότερες λίστες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο.
Η σωστή επιλογή ΚΑΔ μπορεί να επηρεάσει, μεταξύ άλλων:
- Τη φορολογική και διοικητική αντιμετώπιση της δραστηριότητας.
- Την επιλεξιμότητα για συγκεκριμένα προγράμματα επιδότησης, όταν προβλέπονται σχετικοί περιορισμοί.
- Την ανάγκη ειδικών αδειών ή άλλων προϋποθέσεων λειτουργίας.
- Τις υποχρεώσεις που ενδέχεται να ισχύουν για τον συγκεκριμένο επαγγελματικό κλάδο.
Προσοχή: Εάν πρόκειται να παρέχετε περισσότερες από μία υπηρεσίες, ενδέχεται να χρειάζεται η δήλωση περισσότερων ΚΑΔ. Ο έλεγχος πριν από την έναρξη είναι προτιμότερος από μια μεταγενέστερη τροποποίηση.
3. Πραγματοποιήστε την έναρξη της ατομικής επιχείρησης
Η διαδικασία έναρξης πραγματοποιείται, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις, μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας «Έναρξη ατομικής επιχείρησης» στο gov.gr.
Η ηλεκτρονική διαδικασία προβλέπει την καταχώριση των απαραίτητων στοιχείων του επαγγελματία και της επιχείρησης. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να απαιτηθεί διαφορετική διαδικασία μέσω της ΑΑΔΕ ή άλλης αρμόδιας υπηρεσίας.
Συνήθως, πριν από την υποβολή, χρειάζεται να έχουν προετοιμαστεί:
- Οι προσωπικοί κωδικοί Taxisnet.
- Τα στοιχεία της επαγγελματικής έδρας.
- Το μισθωτήριο, η δωρεάν παραχώρηση ή άλλο κατάλληλο δικαιολογητικό χρήσης του χώρου, ανάλογα με την περίπτωση.
- Οι κατάλληλοι ΚΑΔ.
- Τα απαιτούμενα στοιχεία για τη φορολογική αντιμετώπιση της δραστηριότητας.
Η διαθεσιμότητα της ηλεκτρονικής διαδικασίας και οι προϋποθέσεις υπαγωγής της εξαρτώνται από τα χαρακτηριστικά της κάθε περίπτωσης.
Μετά την ολοκλήρωση της έναρξης, πρέπει να ελεγχθεί ότι τα στοιχεία της επιχείρησης έχουν καταχωριστεί σωστά και ότι έχουν καλυφθεί οι τυχόν πρόσθετες υποχρεώσεις εγγραφής σε αρμόδια μητρώα.
4. Ελέγξτε το καθεστώς ΦΠΑ και τη φορολογική σας αντιμετώπιση
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα κατά την έναρξη είναι η επιλογή του κατάλληλου καθεστώτος ΦΠΑ.
Δεν εφαρμόζεται το ίδιο καθεστώς σε όλες τις δραστηριότητες. Ανάλογα με το αντικείμενο, τον κύκλο εργασιών και τις προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία, μπορεί να ισχύει κανονικό καθεστώς ΦΠΑ ή, εφόσον πληρούνται τα κριτήρια, ειδικό καθεστώς απαλλαγής μικρών επιχειρήσεων.
Πριν από την έναρξη, χρειάζεται να εξεταστούν:
- Εάν η δραστηριότητα υπάγεται σε ΦΠΑ.
- Εάν υπάρχει δυνατότητα ένταξης σε καθεστώς απαλλαγής.
- Ποιες δηλώσεις και προθεσμίες θα ισχύουν.
- Εάν οι συναλλαγές με πελάτες του εξωτερικού δημιουργούν πρόσθετες υποχρεώσεις.
Η σωστή επιλογή έχει άμεση επίδραση τόσο στις τιμές που θα διαμορφώνετε όσο και στις φορολογικές υποχρεώσεις της επιχείρησης.
5. Οργανώστε τα παραστατικά, τα λογιστικά βιβλία και το myDATA
Από την πρώτη ημέρα λειτουργίας, η ατομική επιχείρηση πρέπει να τηρεί τις προβλεπόμενες λογιστικές υποχρεώσεις και να εκδίδει τα κατάλληλα παραστατικά για τις συναλλαγές της.
Ανάλογα με τη δραστηριότητα και τον πελάτη, μπορεί να απαιτείται η έκδοση τιμολογίου ή απόδειξης λιανικής. Παράλληλα, πρέπει να εξεταστεί ο τρόπος διαβίβασης των παραστατικών στην πλατφόρμα myDATA της ΑΑΔΕ.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται:
- Η επιλογή κατάλληλου προγράμματος τιμολόγησης.
- Η σωστή έκδοση και διαβίβαση παραστατικών στο myDATA.
- Η παρακολούθηση των εσόδων και των επαγγελματικών εξόδων.
- Η τήρηση των προβλεπόμενων φορολογικών και λογιστικών αρχείων.
- Η χρήση ταμειακής μηχανής ή POS, εφόσον απαιτείται από τη δραστηριότητα και τις ισχύουσες διατάξεις.
Επιπλέον, οι υποχρεώσεις ηλεκτρονικής τιμολόγησης πρέπει να εξετάζονται με βάση το ισχύον χρονοδιάγραμμα και την κατηγορία της επιχείρησης. Δεν πρέπει να θεωρείται ότι όλες οι επιχειρήσεις έχουν ακριβώς τις ίδιες υποχρεώσεις ή τις ίδιες ημερομηνίες εφαρμογής.
6. Υπολογίστε τις ασφαλιστικές εισφορές στον e-ΕΦΚΑ
Με την έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας, ο ελεύθερος επαγγελματίας υπάγεται, κατά κανόνα, στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ ως μη μισθωτός, εφόσον συντρέχουν οι σχετικές προϋποθέσεις.
Οι ασφαλιστικές εισφορές καταβάλλονται σε μηνιαία βάση και συνδέονται με την ασφαλιστική κατηγορία που επιλέγει ο ασφαλισμένος, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο.
Για νέους επαγγελματίες, είναι σημαντικό να εξεταστεί εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις υπαγωγής σε ειδική ασφαλιστική κατηγορία νέων ασφαλισμένων.
Εάν παράλληλα υπάρχει μισθωτή εργασία, χρειάζεται επίσης έλεγχος του καθεστώτος παράλληλης ασφάλισης, καθώς μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο υπολογισμού των εισφορών.
Μην παραλείψετε να εντάξετε τις ασφαλιστικές εισφορές στον μηνιαίο προϋπολογισμό σας. Αποτελούν σταθερή οικονομική υποχρέωση που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη από την αρχή της δραστηριότητας.
7. Ενημερωθείτε για τη φορολογία και τις υποχρεώσεις σας
Η έναρξη ατομικής επιχείρησης συνεπάγεται φορολογικές υποχρεώσεις που δεν περιορίζονται μόνο στην έκδοση παραστατικών.
Ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της δραστηριότητας, πρέπει να εξεταστούν:
- Η φορολόγηση των επιχειρηματικών κερδών.
- Η προκαταβολή φόρου, όπου εφαρμόζεται.
- Οι υποχρεώσεις υποβολής φορολογικών δηλώσεων.
- Οι κανόνες που αφορούν το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, εφόσον εφαρμόζονται.
- Οι ειδικές ρυθμίσεις που ενδέχεται να ισχύουν για νέες επιχειρήσεις ή συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών.
Επίσης, εάν το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων σας προέρχεται από έναν ή λίγους πελάτες, αξίζει να εξεταστεί εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις για ειδική φορολογική ή ασφαλιστική αντιμετώπιση. Η έκδοση τιμολογίου από μόνη της δεν αρκεί για να καθορίσει τον τρόπο φορολόγησης ή ασφάλισης.
Τα 5 συχνότερα λάθη κατά την έναρξη ατομικής επιχείρησης
Η σωστή προετοιμασία μπορεί να σας γλιτώσει από διορθώσεις, πρόσθετα έξοδα και περιττή γραφειοκρατία.
1. Επιλογή λανθασμένου ΚΑΔ
Ένας ΚΑΔ που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική δραστηριότητα μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στην ορθή καταχώριση της επιχείρησης και, ανάλογα με την περίπτωση, στην επιλεξιμότητα για προγράμματα ή στην εκπλήρωση ειδικών υποχρεώσεων.
2. Έναρξη χωρίς έλεγχο της επαγγελματικής έδρας
Πριν δηλωθεί ένας χώρος ως έδρα, πρέπει να ελεγχθεί ότι υπάρχουν τα κατάλληλα δικαιολογητικά και ότι η χρήση του είναι συμβατή με τη δραστηριότητα.
3. Παράλειψη ελέγχου του καθεστώτος ΦΠΑ
Η λανθασμένη επιλογή μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα τιμολόγησης και φορολογικών δηλώσεων.
4. Ανεπαρκής οργάνωση παραστατικών και myDATA
Η σωστή έκδοση, διαβίβαση και παρακολούθηση των παραστατικών πρέπει να οργανώνεται από την πρώτη συναλλαγή.
5. Υποτίμηση του πραγματικού κόστους λειτουργίας
Πέρα από τον φόρο, πρέπει να υπολογίζονται οι ασφαλιστικές εισφορές, οι λογιστικές υπηρεσίες, τα λειτουργικά έξοδα και κάθε άλλη υποχρέωση που συνδέεται με τη δραστηριότητα.
Συμφέρει τελικά να ανοίξετε ατομική επιχείρηση;
Η ατομική επιχείρηση αποτελεί συχνά μια πρακτική λύση για όσους ξεκινούν επαγγελματική δραστηριότητα, καθώς μπορεί να προσφέρει ευελιξία και σχετικά απλή διαδικασία σύστασης.
Ωστόσο, το πραγματικό όφελος εξαρτάται από το αναμενόμενο εισόδημα, τα έξοδα, το είδος της δραστηριότητας, το ασφαλιστικό καθεστώς και τις φορολογικές υποχρεώσεις.
Πριν προχωρήσετε, είναι χρήσιμο να γίνει ένας αρχικός υπολογισμός του συνολικού κόστους και του ποσού που θα απομένει μετά την κάλυψη των υποχρεώσεών σας.
Θέλετε να ξεκινήσετε τη δική σας επιχείρηση με σωστές βάσεις;
Η DG Tax and Business Solutions – Κωνσταντάκου Γιάννα σας υποστηρίζει σε κάθε στάδιο της διαδικασίας, από την αρχική προετοιμασία μέχρι την ολοκλήρωση της έναρξης και την οργάνωση των λογιστικών σας υποχρεώσεων.
Αναλαμβάνουμε την υποστήριξή σας για:
- Την επιλογή των κατάλληλων ΚΑΔ.
- Τον έλεγχο των απαιτούμενων δικαιολογητικών.
- Τη διαδικασία έναρξης της ατομικής επιχείρησης.
- Την ενημέρωση για ΦΠΑ και ασφαλιστικές εισφορές.
- Την οργάνωση της τιμολόγησης και του myDATA.
Επικοινωνήστε μαζί μας στο 210 7613056 για να συζητήσουμε τις ανάγκες σας και να προετοιμάσετε την έναρξη της δραστηριότητάς σας με ασφάλεια και σωστό προγραμματισμό.